Vertel my meer van jouself…

Liewe Persoon,

Ek het dié vraag verwag. Ek bedoel, wat is ‘n werksonderhoud nou sonder die ‘vertel-my-meer-van-jouself’- wals? En jy ken vir my. As dit by dans kom het ek pastorie voete…

Jy sien, dié vraag sit my skuins. Bedoel hulle nou my persoonlike lewe, my werksetiek of ‘n gedwonge kombinasie van die twee? Hulle vra mos nooit spesifiek nie, nee. So waar begin jy? Of nog erger: waar trek jy die lyn tussen have to know en need to know?  Dink ‘n bietjie daaroor…

As jy mooi dink, raak dié vraag al hoe gevaarliker, hoe ouer jy word.

As (onervare) jongmens aan die begin van jou loopbaan kan niemand jou mos iets leer nie! Dan loop jy mos ast’ware met akademiese geleerdheid as ‘n superhero mantel rond – reg om diesulkes (soos byvoorbeeld 30-jariges met meer praktiese ondervinding) op die smal weg van toepaslike teoreë en wetenskapsleer te hou.  In jou dertigs is die vuur en passie steeds daar, maar jy het die wysheid (en kalmte) van lewenservaring. Teen jou veertigs het jy al ‘n rondte of twee in die kryt van val-en-opstaan gehad… en voel jy soos Rocky in daai scene waar hy ‘n gevriesde karkas laat les opsê. Op vyftig bid jy vir pouse of oorweeg jy drastiese veranderinge: miskien koop jy ‘n Harley Davidson Fat Boy op skuld. Miskien vat jy sak en pak die pad Nieu Bethesda toe om daar ‘n organiese kaktus-boerdery te begin. Miskien koop jy ‘n vlugkaartjie Meksiko toe – voor daardie staatsman met die Piz Buin aanspry-tan en die yl haartjies – begin om aan sy muur te bou.

So. Om terug te kom na daardie vraag.

Maak dit regtig saak of ek meer van die Lord of the Rings-movie gehou het, as van die boek? Is dit belangrik om my vrees vir warm skoene en tweedehandse matrasse met ‘n voornemende werkgewer te deel?  Of wat van my imposante versameling geel plastiek eendjies? O, en dan moet ek bieg: ek het ‘n morele probleem met platters wat beide hoenderboudjies én hardgekookte eiers aan honger kantoorpersoneel bied. Ek loooove rooi skoene. Ek verpes onderarm-aanrol advertensies (sies!) net soveel as wasgoedpoeier foefies (niks anders as propoganda!).

Nee. Ek is nie getroud nie.
Ja. Dit is my keuse.

En dan is daar nog familiebome (en -bomme). Berugte en gerugte oor vriende. Die het-jy-gehoor-van-stories en die lavish detail oor ‘n sekere aardrykskunde toets in standerd 9, koshuispartytjies in jou eerstejaar en twyfelagtige mode keuses (al wat saak maak is dat ek aangeneem en voorgestel is in die Kerk, en nié dat ek ‘n paar spierwit patent leather platformskoene aangehad het nie). Enough said.

Wat ek eintlik vir mnr. Werkgewer wil sê is dat ek meer is as my grille en geite. Dat ek elke dag my bes probeer. Dat ek, soos my Ouma Sielie gesê het, sindelik is. Dat ek in technicolor droom. Dat ek bereid is om te leer.

En seker die belangrikste: dat ek dié job baie nodig het as ek ook eendag ‘n Harley wil hoor brul…

interviews.jpg

 

 

Advertisements

Sponskoek

Liewe Persoon

Ek twyfel of daar iets op hierdie aarde is wat meer versatile is as ‘n sponskoek. Noem dit sommer die all-rounder van koeke. Jy kan dit kompleet – soos ‘n Gert-Johan Coetzee-nommertjie, optof vir die rooitapyt én terselfdertyd – met ‘n paar pumps en ‘n ligte lipstiffie, haar down-style ,en so die kollig by ‘n skoolbraai steel.

Of sy nou met marsepein spog, snoesig onder botterversiersel rus of, sommer net in ‘n stropie baai, sy bly ‘n staatmaker. My ouma het sponskoek-se-kind altyd met appelkooskonfyt gesmeer en Krismis is gekookte kondensmelk nader getrek. As dinge flop – wat selde met ‘n sponskoek (kan) gebeur, dan maak jy koekstruif. Laasgenoemde is egter nie ‘n persoonlike gunsteling nie, daar is na my mening hopeloos te veel geure, kleure en teksture wat dan saamgedwing word… en vla kan net soveel fix.

Maar iets wat my dwars in die krop steek, is as sponskoek haar lyf tert probeer hou!

Net gister is dit een van daardie ek-soek-nou-koek-dae. Jy weet, daardie dae met die hutsmerk #koekmynou of #koekvirpresident anyway... So tel ek letterlik die sekondes af tot etenstyd en vlieg teen ‘n onbehoorlike spoed – saam met my bestie, na Mugg & Bean. Ek kon letterlik hulle peppermint-crisp tert proe, en het byna soos ‘n hondsdol meerkat om die mond geskuim. Ek was reg vir aksie en my insulienpen was oorgehaal.

En daar is die deure styf toe, en die ligte is af… beurtkrag! Ellende!

Ek was op die punt om ‘n tantrum te gooi wat die mees gesoute kleuter in verwondering sou laat staar. Dit het gevoel of ek wil hiperventileer en ek het skielik ‘n skelhoofpyn hier neffens my lewer ontwikkel. My en bestie se koeklus het toe ook sommer in overdrive gespring, want dis is mos hoe dinge werk…

Ons besluit dat kettingwinkel-koek ook die ding sou doen, en bespring die naby geleë winkel. En wat sien ek toe ek by die koektoonbank kom? ‘n Gesonde sny perpermint-crisp tert. Reeds hier moes ek onraad vermoed het, maar my maag het die dinkwerk gedoen en nie my verstand nie. Die prys – ‘n derde van wat dit by die koffiewinkel kos, het dalk ook tot my onbesonne besluit bygedra. Ek koop terstond ‘n blok en betaal met ‘n honger greinslag die R16.50. Bestie besluit op iets wat lyk soos ‘n merske koeksister met vla.

Terug in die kar kan ons nie wag om te begin smul nie… en dit is net hier waar die ontnugtering my vol in die gesig (of is dit nou, maag?) tref! Dis ‘n blok (baksteen) sponskoek met groen versiersel… van peppermint-crisp is daar nie sprake nie! Dié groen bekleedsel proe pure tandepasta en skielik wil die lepel vol droë sponskoek ook nie ‘n holte in my kies kry nie. My sluk trek skoon toe…

Dis in tye soos hierdie wat ek Ouma Cielie se gesegde van  ‘iemand vir ‘n eendvoël aansien’ onthou en my onmiddelik  aan selfbejammering oorgee.

Maar wat staan ‘n koeklustige vrou te doen? Ek eet toe maar aan dié pretentious tert, want daar moet nooit gesê word dat Annette Willemse nie probeer nie. Ek kon net die helfte van die affêre gesluk kry. Ek verbeel my toe sommer ook terstond dat my maag gevaarlike draaie maak en ek onthou boonop dat ‘n oordosis tandepasta jou in jou spore kan stuut. Vir altyd. Kapoet. End of the line!

Dit kom nou daarvan as ‘n sponskoek haar lyf tert hou!  Hier waar ek nou sit, proe ek steeds tandepasta en so dan en wan val daar ‘n druppel sweet van my voorkop. My maag is beter – ek dink dit is van al die roosterbrood en flat Coke.

Om te dink dat ‘n sponskoek, ‘n koeklus nou so (kwaadwillig) kan bederf…

sponskoek

 

 

Bladsy 3

Liewe Persoon,

Hulle sê elke nuwe jaar is soos ‘n nuwe hoofstuk wat wag om geskryf te word.  As dit so is, dan kan ons regstaan (bontstaan) vir ‘n wild ride in 2019. Ek meen, met die jaar skaars uit die wegspringblokke blyk dit reeds of die reënboognasie ‘n prutpot vol drama, komedie en vreemder-as-fiksie-oomblikke stook.

So slaan ek ‘n bekende Sondagkoerant oop en – getrou aan my nuushond-opleiding en onblusbare nuuskierigheid, mik ek dadelik vir blasy twee en drie want, almal weet mos dis hier waar die hardenuus kom nesskop. En ek staan verslae. Woorde het ek nie… net ‘n behoefte om onbedaarlik te giggel.

Dit is te vroeg vir April Fools.  En skielik dink ek (met innige simpatie) aan die arme subredakteur wat dié koddige nuusversameling moes laat werk. Met die uitleg van die bladsy skort niks: ‘n tradisionele vier blok uitleg met ‘n groot fokusfoto. Dis juis dié foto wat tot die bladsy se komieklikheid bydra. Drie Ingelse manne – ampers so naak soos die dag toe hulle skreeuend hul aankoms in die wêreld aangekondig het – met plakkate wat strategies hul uhm… talente verberg, staan langs mekaar en glimlag. Reken, dié drie latte – almal pierewaaiers van formaat (of so laat die berig jou verstaan) bokspring gehore in Engeland aan die brand.

Anyway. Dit is juis dié uitbundige bokspringery wat hulle en ‘n “ouma” van Suid-Afrika nou saam in die hof laat beland het. Jy sien, die “ouma” (soos die koerant na haar verwys), het ‘n oogbesering opgedoen tydens ‘n jolifikasie in die land van komkommertoebroodjies en graafskapkrieket. En nee, sy het nie deur ‘n sleutelgat geloer nie. Haar eyewitness account van dié manne se mannewales het haar – terug in Suid-Afrika, ‘n trip na ‘n oogspesialis gekos. Ek dink dit is een van daardie gevalle waarteen Ouma Jannie ons altyd gewaarsku het: moenie jou gesig so trek (of in hierdie geval jou oë so groot rek) dat dit vir altyd so sal staan as die klok twaalfuur sou slaan nie. Luidens die berig, het een van die manne se broek, seker van al die bokspring, losgekom en hy het dié stukkie lap eenvoudig vir die gehoor vol jillende vroue gegooi en in die proses vir “ouma” in die oog getref. Miskien het hy net iemand gesoek om die nate vir hom toe te stik…

Ter nabetragting besef hy nou dat dit dalk nie so ‘n slim plan was nie. En die “ouma”, wel, ek dink nie sy woon nou meer live shows by nie.

In ander nuus, op bladsy 3 het drie mynwerkers van my tuisdorp, Virginia, tot die redding van ‘n losloper koei gekom nadat sy in ‘n sloot water beland het. Die koei, gedoop “Mina Moo”, het blykbaar verskriklik gespartel en geskukkel om in die stroom water haar kop bo die water uit te steek. Die polisie se watereenheid het nie kans gesien vir Mina en die sterk stroom water nie, maar soos almal weet: myners is vindingryke mense. Net neffens Mina was daar juis ‘n hyskraan wat ook in die stroom beland het en gevolglik in die modder vasgeval het. En daar, soos Wolraad Woltemade van ouds, trek die myners nie net vir Mina uit die sloot, maar ook sommer die hyskraan. Eezy peezy. En ek haal aan: “…dit gaan beter met Mina nadat sy ‘n vitamien-inspuiting gekry het”.

En dan, dan is daar die berig oor die kleinflaminkkolonie van Kimberley en die onmin wat daar nou tussen ‘n gerekende ornitoloog en Mike Bolhuis – ‘n passievolle voëlredder (onder andere) uitgebreek het. Mike het van die flaminkkuikens gehoor en terstond ‘n privaat straler gekry om miljuisende van dié bondeltjies vere na sy plot in Pretoria te vervoer. Hy – Bolhuis, is uit elke oord geloof vir sy vinnige optrede en spog nou nie net met ‘n trop flaminke nie, maar ook die titel as SA se Flamink-Pappa. Die ornitoloog reken die reddingspoging was voortydig en dat daar nou ‘n wanbalans in die ekosisteem is (in Kimberley en in Pretoria… letterlik ‘n geval van hier te lank en daar te kort). Soos dit met alle verhoudings ook dan gaan, het Bolhuis terstond die ornitoloog van die Flamink-WhatsApp-groep verwyder (nadat hy ook eers foto’s van sy voëls die wêreld ingestuur het).

Soos ek die berig verstaan het geen flamink nou meer privaatheid nie. Snags bekruip ekoloë, ornitoloë, nuuskierige agies en Bolhuis-agente die broeipare van elke hoek en kant. Amper soos Area 51 daar in Amerika.

En om te dink, dit is net op bladsy 3! Teen die tyd wat jy die agterblad bereik het jy óf berading óf ‘n slukkie versterkwater nodig. Only in South Africa!

bladsy.jpg

 

Januariegeite

Liewe Persoon

‘n Gebraaide hoender vlieg niemand in die mond nie – veral nie so vroeg in die jaar nie. Elke jaar is dit dieselfde ding: Januarie dwing jou op jou knieë; bakhand vir genade én uitkoms.

En nou praat ek nie net van die geit dat Januarie soos ‘n slak oor skuurpapier loop nie (dit voel mos altoos asof dié maand ‘n volle 97 dae lank is).  Ek praat van gebuk gaan onder erge Desembervakansie-blues. Van payday wat ‘n ewigheid ver voel. Van kinders wie se nuwe skoolskoene reeds druk en skaaf. Van mammies wat stoei met die oortrek van (hardnekkige) handboeke. Van pappies met gout en hemelhoë kredietkaartskuld (dankie Kersvader). Van sweet in die skroeiende son. Van lippe teen die klippe…

Miskien is dit omdat die meeste van ons in hart en niere werkermiere is. En face it, iemand moet die werk doen. In ons huis is Pilletjie lankal terug agter die toonbank, want Januariegeite verg soms ‘n stropie of iets sterkers. Die Juffrou is met haar kroos herenig en die uwe het reeds twee strategiese beplanningsessies én ‘n handvol vergaderings bygewoon. Selfs Steve, ons pekingese hondjie, moes regstaan vir ‘n goeie begin-van-die-jaar purgasie – veral so na Krismis se groot eet . Hy is natuurlik – nes ons ook maar is, in sy wese gekrenk, want skaapboud is baie lekkerder as hondepille sonder gravy.

Anyway. 

Hoe lekkerder Desember was, hoe erger is jou Januariegeit-toeval. Dit werk amper dieselfde as eksamen skryf op hoërskool: hoe lekkerder jy aan ‘n Skeinat vraestel skryf, hoe groter is jou kans op ‘n ronde rooi nul en hoe slegter jy skryf, hoe groter is die vooruitsig op ‘n goue ster. Strange but true, en ja, ek praat uit bittere ondervinding.

Januarie is, myns insiens, net soos Skeinat.

As dinge ‘te’ vlot verloop, kan jy maar weet die wasmasjien (yskas, tuimeldroër, skottelgoedwasser) is op die punt om te ontplof. Net so kan jy maar weet dat die kat gaan kleintjies kry, dat Pietman sy nuwe skoolbaadjie op die rugbyveld gaan vergeet en dat jou staatmaker swart langbroek se knoop gaan skiet.

Miskien moet die jaar tog eers in Februarie begin, want as Januarie ‘n maatstaf moet wees van die res van die jaar is ons almal in die sop. Aan die einde van Januarie word die balans weer herstel: ouers is terug by die werk, kinders is terug op die skoolbanke en, vir eers word die blikke Bully Beef agter in die koskas gebêre. In Februarie eet ons weer (baie versigtig) rooiworsies en knak ons ‘n biertjie om die braaivleisvuur.

En ons smile, want die nuwe jaar is goed vir ons.

Mag jy sterk staan in 2019 en heelhuids van jou Januariegeite herstel!

tired-and-gaining-weight

 

Die lesse langs die pad…

Liewe Persoon,

Wanneer laas het jy slapies getel? En nee, ek bedoel nie die slapies tot ‘n Vrydagmiddag nie! Dit is nog 30 slapies dan is dit ek, Mamma, die Juffrou en die waters van die koue benquela seestroom… Ek moet bieg: ek sien so uit na dié blaaskans dat ek sommer dadelik die kooi wil bekruip en my slape slaap.

Ek kan nie onthou wanneer laas ek slapies getel het nie. Die laaste twee jaar was brutal, om die minste te sê. Amper soos om deur nat teer te ry… jy is al vergange deur die teer, maar jou aangepakte bande veroorsaak dat jy elke tien kilometer stop om te kyk of jy nie straks ‘n pap wiel het nie. Onthou jy toe Pa ons BMX-fietse se inner tubes met permanent tubes vervang het? Jy kon soos die Swartkat van ouds onverstoord deur die duwweltjies ploeg, maar jy was kisboude getrap. Nou só was 2017 en 2018 vir die Willemse-vroue: ons het aanhou beweeg, maar die rit self was soms challenging.

Hulle sê mos altoos; “…life is a journey, enjoy the ride!”

Ons buurman in Virginia – Oom Chris Kavanagh, het ‘n ding raak gesê toe hy eendag vertel dat derdeklas-ry beter is as eersteklas-loop. Ek dink ek verstaan dit nou eers regtig. Ja, dit is dalk beter om agter in ‘n Bentley te grens as voor op ‘n fiets se handle bars, maar die lewe is nie altyd net maanskyn en rose nie.  Dit is nie altyd vakansies in Ballito en losie rugby op Nuweland nie. Maandae is selde toegedraai in bevordering, net soos nederigheid nie aldag in ‘n paar Jimmy Choo stilettos aangestap kom nie.

Geluk is nie ‘n troupand nie. Fopspene en teething rings waarborg nie happy endings nie.  Die regte adres (die een aan die regte kan van die spoorlyn) en duur Duitse motors is niks anders as doodgewone loopgrawe nie, want niks kan jou teen die lesse van die lewe verskans nie.

As die lewe jou ‘n les leer, dan betaal almal van ons dieselfde skoolgeld. En dan is dit meestal ‘n eersteklas-loop. Met jou voete plat op die warm aarde, jou oë toe en jou hande bakhand. Jy wéét – met ‘n amperse kinnerlike geloof – dat jy nooit versaak sal word nie, maar dat die bitter, die seer en die teleurstelling nie vir altyd sal aanhou nie. Maar in the moment wil jy gryp na geld en goed. Na titels en geleerdheid. Na aanvaarding. Na ‘n quick fix.

Veral hierdie tyd van die jaar. Soos die uurglas leegloop, so is baie van ons se nerwe dun geskaaf. Ons is moeg. Die blink geskenkpapier en flikkerende liggies laat ons stywer aan ons beursies en ons sanity klou. Ons loop die pad…

Maar ek moet ook erken: padlangs het ek vanjaar geleer van selfstandig wees, van hoop wat nooit beskaam nie, van aanhou en uithou, van resilience. Ja, die laaste twee jaar het ons met rukke en stote die les van eenvoud geleer. Liefde is regtig-egtig genoeg.

En as die les geleer is, dan kyk jy terug en word jy gevul met ‘n gees van dankbaarheid. ‘n Gees van omgee en verstaan. Van aanvaar en bewaar. En jou waarlik, dan begin jy slapies tel, want goedheid en guns lê altoos om die draai en wag.

People-Woman-Legs-Barefoot-on-Dusty-Road-at-Sunrise-Medium

 

 

Los geskud

Liewe Persoon

Dit het alles begin toe ek gister oggend baie onseremonieel uit die bed geval het. Letterlik. Hoe dit presies gebeur het, is nie ter sake nie – want niks wat ek ter versagtende omstandighede kan voorhou sal my disposisie kan verduidelik nie, maar een ding weet ek: ek het meer as net my wind los geskud.

Teen die tyd dat ek die grond gesig eerste tref, het ek reeds geweet dat dié val vir ten minste ‘n dag se hinkepink verantwoordelik gaan wees. Face it. Op die rand van 40 voel só ‘n gatslag veel erger as op 20! En daar het ek dit toe: ‘n bloukol op my voorkop en ‘n kramp in my rug. Maar die grootste suffering was die los skud van die woelinge in my hart.

Ja, ek weet ek is soms  (lees: altyd) dramaties, maar daar waar ek op die grond gelê het, neus teen die mat het ek sommer aan die tjank geraak. Ek het ordentelik gehuil oor alles en nog wat – oor 7de Laan se volksvreemde storielyn, die petrolprys, die verskuilde kleur-en-geurmiddels in Oros en die feit dat ons alweer ‘n nuwe minister van finansies het. En ja. Net daar laat ek die golwe van selfbejammering oor my breek. En soos ‘n Ingrid Jonker van ouds, het ek net dieper en dieper die (oordrewe)  see van emosies ingevaar. Willens en wetens…

Ek mis my baster-brak Biebie, ek besef ek sal nooit weer sien hoe Allan Donald vir Mike Atherton sledge nie, as diabeet kan ek nie meer onthou hoe fudge proe nie en, ek weet dat my voorliefde vir skreeugeel plastiek eendjies in sommige kringe as  kômmen gesien word. Ek huil oor ek die woorde van Baby Shark ken en dat ek nooit genoeg boekrakke sal hê nie.

Die trane spat oor oorle’ Pik en die einde van ‘n era. Oor jongmense wat kwaad rondloop, oumense sonder knie-komberse en, kinders sonder kos. Dit is ‘n gegrens vir die beker oor rondloper katte en die waarde van die Rand. Oorvol tronke. Leë kerke. Bacchus en sy cronies. Zuma en die Guptas. Dagga in skole.

Pappie.

Teen dié tyd was ek uitgehuil (met ‘n kopseer wat op die Richterskaal gemeet kon word), en het ek tot die besef gekom dat los skud nie altyd ‘n slegte ding is nie. Die woelinge is vir eers weer stil…

uit die bed

 

Windverwaaid

Liewe Persoon,

Hier waai ‘n wind buite wat dreig om my van my sinne te beroof! So ‘n warm en rukkerige affêre: presies genoeg om die nukkerigheid behoorlik in my los te maak.  Praat van befoeterd! Dié wind sal jou wraggies na goedkoop drank dryf. My hele gevoeltenis is al windverwaaid!

Jare terug, toe ons nog in Virginia gebly het (en Pa en Ma nog vir my gesorg het), was die Augustus-winder berug. Dit was stofstorms soos jy nie kan imagine nie. Met so ‘n storm sou die straatligte sommer al vroeg aangesit word (vandag brand dit mos anyway die hele dag) en die skoolbus sou jou voor jou huis aflaai. Meneer Wimpie het altyd gesê dat ‘n nies tydens so ‘n storm, ‘n hele grondherskuiwing tot gevolg sou hê. Destyds kon jy letterlik die sandkorrels tussen jou tande voel. Die gordyne het ook sommer almal dieselfde sandkleur geword en is dit net met groot versugting vir Dominee oopgemaak. En dit is nie ‘n grap nie. As daai stofwolk jou oorval klap jou longe net daar saam en al wat help is ‘n skotteltjie kookwater met Vicks (lees: jy, kop-onderstebo onder ‘n handoek besig om die Vicks-wallems in te…uhm… snuif).

As dit dan boonop nog reën ook tydens so ‘n stofstorm, dan klits die modderdruppels jou behoorlik. ‘n Sambreel help nie. Weghardloop ook nie. Jy moet vasstaan en uithou… en jou lucky stars bedank as dit net ‘n ligte buitjie was. Toe was my grootste prioriteit om in een stuk by die huis aan te kom (met my wilde verbeelding was ek altyd bang dat die skoolbus in ‘n wind-funnel vasgevang sou word en dat ons een-vir-een tot in die nabye dorpe geslinger sou word. Ek in Henneman, die Juffrou in Riebeeckstad…

Nou, jare later, is my grootste prioriteit om wind-se-kind te probeer flous en my deconstructive pixie-kapsel te probeer red. Jy sal nie glo hoeveel werk dit verg om so ‘n deurmekaar haarstyl deurmekaar te kry nie! Dis wax, leave-in sproei, haarsprei en per geleentheid ‘n bobby pin.

Maar om terug te kom by my windverwaaide siel.  As die wind so waai, dan draai my verlange ver. My bui sidestep Vriendelik en voel dadelik tuis by Issigrimmig. Dis maar goed ek is nie die bakleierige soort nie, want dié wind laat appels swaai half na ‘n lekkerte lyk. ‘n Manier om van die ongurigheid ontslae te raak, jy sien.

Dit is ‘n bose kringloop.

Hoe meer die wind om die hoeke huil en kwaai aan die vensters ruk, hoe meer kry ek myself jammer. Arme ek. Hartseer, nostalgies en befoeterd all in one.  Dit is moeilik, man!

Veral nie as die wind nie wil gaan lê nie.

wind.jpg